Relacje sąsiedzkie mogą mieć różny przebieg. Niejednokrotnie dochodzi do licznych naruszeń prawa własności. Powszechną bolączką sąsiedzkich sporów jest hałaśliwe zachowanie. Czy w takich przypadkach może przysługiwać nam odszkodowanie? Jakie środki prawne można podjąć, aby sąsiedzi zaprzestali zachowywać się w sposób uporczywy?
Immisje – czym są?
W przypadku, gdy sąsiedzi przekraczają swoje uprawnienia, wykonując prawo własności na nieruchomości, czy to w przypadku mieszkania, domu, a nawet posesji mamy do czynienia z tak zwanymi immisjami. Art. 144 k.c. stanowi, że właściciel nieruchomości powinien, wykonując prawo własności, powstrzymać się od działań zakłócających korzystanie z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę. Przekroczenie uprawnień następuje, gdy dojdzie do naruszenia społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie każde zatem zachowanie sąsiada będzie można zakwalifikować jako immisje. W orzecznictwie sadów wskazuje się, że należy wziąć pod uwagę:
- częstotliwość zakłóceń,
- porę, w której mają one miejsce w przeciągu doby,
- intensywność,
- źródło immisji,
- motywację osoby generującej immisje,
- skutki dla zdrowia i życia..
Nie można zatem jako immisji traktować prac remontowych wykonywanych w normalnych godzinach dziennych, dziecka płaczącego w porach nocnych lub innych sytuacji życiowych, które winny spotkać się ze zrozumieniem otoczenia.
Czy niedogodności muszą pochodzić tylko z najbliższego sąsiedztwa?
Należy także zwrócić uwagę, że źródło hałasu nie musi pochodzić z bezpośrednio położonej przy nas nieruchomości. Wystarczy, że znajduje się ona w bliskim sąsiedztwie. Tak więc, jeżeli niedogodności są przez nas odczuwalne, ale źródło problemu stanowi właściciel mieszkający kilka posesji dalej lub parę kondygnacji wyżej, także będzie można mówić o problemie immisji.
Roszczenia z tytułu hałasu – o co możemy się ubiegać?
Na gruncie prawa cywilnego roszczeniem kierowanym przeciwko hałaśliwym sąsiadom jest roszczenie negatoryjne z art. 222 k.c. Polega ono na wytoczeniu powództwa osobie, która narusza nasze prawo własności w inny sposób niż bezpośrednie działanie np. na naszej nieruchomości. Na mocy art. 222 k.c. przysługuje nam roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem oraz o zaniechanie naruszeń. Inną podstawą, jaką można wykorzystać przeciwko sąsiadowi jest art. 24 k.c. – ochrona dóbr osobistych. Niewątpliwe hałas może znacząco wpłynąć na nasze prawo do wypoczynku, nietykalności mieszkania, a także pogorszyć nasz stan zdrowia. Szkoda, jakiej możemy doznać na skutek hałasu może przybrać postać niemajątkową, a jeśli intensywność hałasu będzie nadspodziewanie duża – postać majątkową. Wówczas będziemy mogli dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu cywilnego.
Czy zachowanie sąsiada może wkraczać już w prawo karne?
Droga cywilnoprawna nie jest jedynym rozwiązaniem w przypadku hałaśliwego sąsiedztwa. Środki prawne do niniejszej sytuacji są również przewidziane przez Kodeks wykroczeń. Art. 51 k.w. wskazuje, że kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze:
- aresztu,
- ograniczenia wolności albo
- grzywny.
Protokoły z interwencji, bądź notatki służbowe wykonane przez funkcjonariuszy Policji mogą być także solidną podstawą przy dochodzeniu odszkodowania na drodze cywilnej. Niekiedy jednak przewidziane przez Kodeks wykroczeń środki są wystarczające, aby uciążliwa sytuacja nie miała więcej miejsca.
Podsumowanie
Uciążliwe sąsiedztwo nie musi wiązać się z zaakceptowaniem sytuacji oraz stylu życia naszego sąsiada. Gama środków prawnych jest szeroka i daje możliwość działania na wielu płaszczyznach. W zależności od sytuacji dobór, odpowiednich kroków może okazać się kluczowy, aby skutecznie rozwiązać problem.
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej i borykasz się z podobną sytuacją skontaktuj się z kancelarią prawną w celu uzyskania niezbędnej i profesjonalnej analizy Twojej sytuacji.
