Po wypadku samochodowym wiele osób skupia się przede wszystkim na leczeniu, naprawie pojazdu i powrocie do normalnego funkcjonowania. Sprawy formalne schodzą na dalszy plan. Często dopiero po czasie pojawia się pytanie: czy na dochodzenie odszkodowania nie jest już za późno?
Dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków prawo daje poszkodowanym sporo czasu. Zła – że przekroczenie terminów może całkowicie zamknąć drogę do uzyskania świadczeń.
Czym jest przedawnienie roszczeń odszkodowawczych?
Przedawnienie oznacza, że po upływie określonego czasu sprawca (lub jego ubezpieczyciel) może skutecznie uchylić się od zapłaty odszkodowania. Roszczenie nadal „istnieje”, ale nie można go już skutecznie wyegzekwować.
Dlatego tak ważne jest ustalenie:
- jaki termin ma zastosowanie w danej sprawie,
- od kiedy liczy się bieg przedawnienia.
Podstawowy termin: 3 lata
Zgodnie z art. 442¹ § 1 Kodeksu cywilnego, roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawniają się co do zasady z upływem 3 lat.
Termin ten liczy się od dnia, w którym poszkodowany:
- dowiedział się o szkodzie oraz
- dowiedział się, kto jest za nią odpowiedzialny.
W praktyce bardzo często jest to dzień wypadku, ale nie zawsze.
Zobacz też: Odszkodowania za wypadek drogowy Łódź
Wypadek, a przestępstwo – nawet 20 lat na dochodzenie roszczeń
Jeżeli szkoda wynikła z czynu, który stanowi przestępstwo (np. ciężki wypadek drogowy), termin przedawnienia jest znacznie dłuższy.
W takim przypadku roszczenie przedawnia się po 20 latach od dnia zdarzenia, niezależnie od tego, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie.
To niezwykle istotne w sprawach:
- z poważnymi obrażeniami ciała,
- zakończonych postępowaniem karnym,
- ze skutkiem śmiertelnym.
Szkoda na osobie – szczególna ochrona poszkodowanego
W przypadku szkód na osobie (uszczerbek na zdrowiu, trwałe konsekwencje wypadku, zadośćuczynienie za ból i cierpienie), przepisy są interpretowane szczególnie korzystnie dla poszkodowanych.
Co ważne:
- termin przedawnienia nie może skończyć się wcześniej niż po 3 latach od momentu, gdy poszkodowany dowiedział się o szkodzie,
- nawet jeśli od wypadku minęło już wiele lat, wciąż może istnieć możliwość dochodzenia roszczeń, np. gdy skutki zdrowotne ujawniły się później.
Odszkodowanie dla dzieci – termin biegnie później
Jeżeli poszkodowanym jest małoletni, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż 2 lata po uzyskaniu pełnoletności.
W praktyce oznacza to, że dzieci poszkodowane w wypadkach mają znacznie dłuższy czas na dochodzenie roszczeń nawet wtedy, gdy rodzice wcześniej nie podjęli żadnych działań.
Czy zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela przerywa przedawnienie?
To bardzo częste pytanie i jednocześnie jedno z najbardziej niebezpiecznych założeń.
Samo zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia.
Bieg przedawnienia przerywa m.in.:
- wniesienie pozwu do sądu,
- zawezwanie do próby ugodowej,
Dlatego nawet jeśli sprawa „toczy się” w korespondencji z ubezpieczycielem, terminy mogą nadal biec.
Dlaczego warto sprawdzić terminy jak najszybciej?
W praktyce do kancelarii często zgłaszają się osoby, które:
- otrzymały zaniżone odszkodowanie kilka lat temu,
- zrezygnowały z dalszej walki,
- dopiero po czasie dowiadują się, że mogły dochodzić wyższych kwot.
W wielu sprawach kluczowe znaczenie ma dokładne ustalenie początku biegu przedawnienia, a to wymaga analizy dokumentów i okoliczności konkretnego wypadku.
To, że od wypadku minęło kilka lat, nie oznacza automatycznie, że roszczenie jest przedawnione. Terminy bywają różne i zależą m.in. od:
- charakteru szkody,
- wieku poszkodowanego,
- tego, czy zdarzenie było przestępstwem,
- momentu ujawnienia skutków zdrowotnych.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Kiedy warto zgłosić się do kancelarii?
Jeżeli:
- nie masz pewności, czy Twoje roszczenie jest jeszcze aktualne,
- od wypadku minęło kilka lat i nic z tym nie zrobiłeś,
- otrzymałeś decyzję ubezpieczyciela dawno temu i masz wątpliwości co do jej prawidłowości,
warto sprawdzić swoją sytuację zanim upłynie termin, którego nie da się już odwrócić.